Kıymetli Okuyucularımız,

         Nemâz vaktleri, güneşin bir sene boyunca günlük seyri ile alâkalıdır. Ancak, güneş hergün aynı yerden doğup, batmamakta; mevsimlere göre meyli de değişmektedir. Bu sebeble takvimlerde yazılı nemâz vaktleri ince hesâblarla yapılmaktadır. Vakti hesâblanacak yerin arz ve tûl (enlem ve boylam) derecesi ile o gündeki ta'dîl-i zemân'ın ve güneşin meyl derecesinin bilinmesi lâzımdır. İlm-i hey'et, yani astronomi âlimlerimiz asrlarca evvel bunun kaide ve formüllerini çıkarmış ve kitâblara yazmışlardır.

TA'DÎL-İ ZEMÂN CEDVELİ
Gün Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gün
  Dak. Sn. Dak. Sn Dak. Sn. Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn Dak. Sn. Dak. Sn.  
1 -03 16 -13 31 -12 31 -04 06 +02 51 +02 21 -03 39 -06 19 -00 13 +10 06 +16 23 +11 14 1
2 44 39 19 -03 48 58 12 50 16 +00 06 25 24 +10 51 2
3 -04 12 46 7 30 +03 05 2 -04 02 12 25 44 25 28 3
4 40 53 -11 54 13 11 +01 52 13 7 45 +11 03 25 4 4
5 -05 07 59 41 -02 55 17 42 24 2 +01 05 21 24 +09 40 5
6 34 -14 04 28 38 22 31 34 -05 56 24 39 22 15 6
7 -06 01 8 14 21 26 20 45 49 45 57 20 +08 50 7
8 27 11 -10 59 4 30 9 54 42 +02 05 +12 14 17 24 8
9 52 13 45 -01 47 34 +00 58 -05 04 34 26 31 13 +07 58 9
10 -07 17 15 30 31 36 46 13 26 46 47 8 31 10
11 41 16 14 15 39 34 21 17 +03 07 +13 03 2 4 11
12 -08 05 16 -09 59 -00 59 40 22 29 8 28 19 +15 55 +06 36 12
13 28 16 43 44 41 9 37 -04 58 49 34 48 9 13
14 51 14 26 28 42 -00 03 44 47 +04 11 48 40 +05 40 14
15 -09 13 12 10 13 42 16 51 36 32 +14 02 30 12 15
16 34 9 -08 53 +00 01 41 29 57 24 53 16 21 +04 43 16
17 55 6 36 15 40 42 -06 03 12 +05 15 29 10 14 17
18 -10 15 1 19 29 38 54 8 -03 59 36 41 +14 58 +03 45 18
19 34 -13 56 4 43 36 -01 07 12 46 58 53 46 15 19
20 52 51 -07 44 56 33 20 16 32 +06 19 +15 04 32 +02 46 20
21 -11 10 44 26 +01 09 30 33 20 17 41 15 18 16 21
22 26 37 8 21 26 46 23 3 +07 02 24 3 +01 46 22
23 42 29 -06 50 33 22 59 25 -02 47 23 33 +13 48 16 23
24 58 21 32 44 17 -02 12 27 32 44 42 31 +00 47 24
25 -12 12 12 13 55 12 25 28 16 +08 05 50 14 17 25
26 26 2 -05 55 +02 06 6 38 28 -01 59 26 57 +12 55 -00 13 26
27 39 -12 52 37 16 0 50 28 42 46 +16 03 37 43 27
28 51 -12 42 19 25 +02 53 -03 03 28 25 +09 07 8 17 -01 12 28
29 -13 02   0 34 46 15 26 7 27 13 +11 57 42 29
30 13   -04 42 +02 43 38 -03 27 25 -00 49 +09 47 17 +11 35 -02 11 30
31 -13 22   -04 24   +02 30   -06 22 -00 31   +16 20   -02 40 31
         Bu (Tâ'dîl-i zemân) cedveli, müneccimbaşı Mustafa Efendinin 1317 (m. 1889) târîhli ceb takvîminden alınmıştır. Tâ'dîl-i zemân cedveli zevâlî sâatlerin hesâblarında kullanılır. Ezânî sâatlerde kullanılmaz. Bilindiği gibi Dünyâ, kendi ekseni etrâfında 24 sâatde, güneşin etrâfında ise 365.25 günde tam bir devr yapmaktadır. Ancak bu, Kepler Kanunu'nda tesbit edildiği gibi hızı hergün değişmektedir. Bu hergün değişen güne Hakîkî Güneş Günü, 24'de birine de Hakîkî Güneş Sâati denir. Güneşin bir senede kat ettiği mesâfenin günlük ortalamasına ise Vasatî Güneş Günü adı verilir. Bu iki gün arasında 1 sene boyunca olan günlük değişmelere Ta'dîl-i zemân denir. Nemâz vaktleri, Hakîkî zemâna göre hesâb edilir ve o gün için Ta'dîl-i zemân ( - ) ise eklenerek, ( + ) ise çıkarılarak vasatî zemâna göre vakte çevrildikten sonra takvîmlere yazılır.

 
 
 

Ana menüye dönmek için tıklayınız

Ana Sayfaya dönmek için tıklayınız