|
Ay, güneşin
ve yıldızların, doğudan batıya doğru olan, günlük hareketlerine
iştirak ettiği gibi, dünya etrafında batıdan doğuya doğru da
hareket etmektedir. Bu hareketi, güneşin batıdan doğuya doğru
olan senelik hareketinden daha hızlıdır. Ay, bu hareketinde, bir
devrini 27 gün 8 saatde tamamlamaktadır. Ay, yerküresi
etrâfında, batıdan doğuya doğru hareket ederken, Dünyâ ile Güneş
arasına girince, üçü de aynı hizâya gelir. Yani, ay dünya
etrafında dönerken, dünyanın aynı tarafında güneş ile dünya
arasında üçü bir doğrultuda olurlar. Bu hâle,
İctimâ'ı
neyyireyn (Conjunction-Kavuşma)
denir. Bu halde iken Ay’ın bize karşı olan yüzü karanlık
oluyor. Ay’ı göremiyoruz. Bu zemâna
(Muhak)
denir.
Muhak zemânı sabit olmayıp,
28 sâat ile 72 sâat arasında değişmektedir.
İctimâ' vakti,
Muhak zemânının tam ortası
olup, takvîmimizde her ay için, ön sahîfeye
yazılmışdır. İki içtima vakti
arasındaki zaman 29 gün 13 saat olmaktadır.
Ay,
hareketine devâm ederken, ictimâ'
hâlinden 8 derece (takrîben 14 sâat)
geçmeden evvel, yâni, Dünya ile Ay’ı ve Dünya ile Güneşi
birleştiren, iki yarım doğru arasındaki açı 8 dereceden (14
saatden) az iken, hilal hiçbir
zamanda, hiçbir yerde görülemez. Azami 18 derece olunca, Ay
Muhaktan kurtulup Güneş batarken, 45
dakika içinde batı tarafında ufuk hattı üzerinde, yeni ayın
hilali görünür. Fakat, 57 dakîka Paralaks,
ya'nî
(İhtilâf-ı
manzar)ından
dolayı ufka 5 derece yaklaşınca görülemez.
Muhaktan kurtulduğu vakit, hangi memlekette Güneş
batmakta ise, o tûl (boylam ) derecesindeki memleketlerden hilal
görünür. Sonraki saatlerde ve gecede, bunların batısındaki
memleketlerde de, Güneş battıktan sonra görülebilir.

Ramazan ve bayram aylarının şâhitlerle meşrû olarak
anlaşılmadığı yerlerde, Işık Usûlü ile Zilhicce ayının
birinci günü ve buradan da onuncu günü, yâni Kurban Bayramı’nın
birinci günü hesap edilir. Bayramın birinci günü bu hesap ile
bulunan gündür. Yahut, bir gün sonradır. Bir gün evvel olamaz.
Çünkü gökde ay doğmadan önce
görülemez. İhtiyatlı hareket etmiş olmak için, kurbanları, hesap
ile bulunan bayramın ikinci günü kesmelidir. Kurban Bayramı’nın
birinci günü de, Zilhicce ayının hilalini görmekle anlaşılır.
Semâda, Zilhicce ayının hilalini aramak bir ibadettir. |