|
Her arz derecesi için ikindi nemâzı vaktinin irtifâ'ları:
|
|
Meselâ; İstanbul'da 2
Şubâtda Meyl-i şems -16 derece 48 dakîka olduğundan, gâye
irtifâ'ı, -16 derece 48 dakîka + 49 derece = 32 derece 12
dakîka, bir metre, dik çubuğun en kısa gölgesi 1.58 m. ve ikindi
gölgesi 2.58 m. ve ikindi irtifâ'ı 21 derece 20 dakîka olur.
Hesâb makinesi ile fadl-ı dâir 2 sâat 41 dakika bulunur. İkindi
vakti, ezânî 9 sâat 42 dakîka ve müşterek sâat ile 3 sâat 09
dakîka olur. Çünki, Ta'dîl-i zemân -13 dakîka 39 sâniyedir.
Aşağıdaki cedveli kullanmadan da, privileg hesâb âletinin
90 - 32.12  = tan + 1 = arc tan MS 90 - MR = 
işâretlerine parmak ile basınca, güneşin asr-ı evveldeki
irtifâ'ı 21 derece 8 dakîka olur. Yâhud rub-ı dâirede, hayt,
kavs-i irtifâ' üzerinde gâye-i irtifâ' rakamına getirilince,
haytın (zıll-i mebsût) kavsinde rastlandığı rakam, fey-i zevâl
gölge uzunluğu olur.
|
|
Gâye
irtifâ'ı
(º
') |
Fey-i
Zevâl
(m.) |
Gâye
irtifâ'ı
(º
') |
Fey-i
Zevâl
(m.) |
Gâye
irtifâ'ı
(º
') |
Fey-i
Zevâl
(m.) |
Gâye
irtifâ'ı
(º
') |
Fey-i
Zevâl
(m.) |
Gâye
irtifâ'ı
(º) |
Fey-i
Zevâl
(m.) |
| 0 15 |
229.182 |
10 30 |
5.395 |
25 30 |
2.097 |
40 30 |
1.171 |
61 |
0.554 |
| 0 30 |
114.589 |
11 00 |
5.145 |
26 00 |
2.050 |
41 00 |
1.150 |
62 |
0.532 |
| 0 45 |
76.390 |
11 30 |
4.915 |
26 30 |
2.006 |
41 30 |
1.130 |
63 |
0.510 |
| 1 00 |
57.290 |
12 00 |
4.705 |
27 00 |
1.963 |
42 00 |
1.111 |
64 |
0.488 |
| 1 15 |
45.829 |
12 30 |
4.511 |
27 30 |
1.921 |
42 30 |
1.091 |
65 |
0.466 |
| 1 30 |
38.188 |
13 00 |
4.331 |
28 00 |
1.881 |
43 00 |
1.072 |
66 |
0.445 |
| 1 45 |
32.730 |
13 30 |
4.165 |
28 30 |
1.842 |
43 30 |
1.054 |
67 |
0.424 |
| 2 00 |
28.636 |
14 00 |
4.011 |
29 00 |
1.804 |
44 00 |
1.036 |
68 |
0.404 |
| 2 15 |
25.452 |
14 30 |
3.867 |
29 30 |
1.767 |
44 30 |
1.018 |
69 |
0.384 |
| 2 30 |
22.904 |
15 00 |
3.732 |
30 00 |
1.732 |
45 00 |
1.000 |
70 |
0.364 |
| 2 45 |
20.819 |
15 30 |
3.606 |
30 30 |
1.698 |
45 30 |
0.983 |
71 |
0.344 |
| 3 00 |
19.081 |
16 00 |
3.487 |
31 00 |
1.664 |
46 00 |
0.966 |
72 |
0.325 |
| 3 15 |
17.611 |
16 30 |
3.376 |
31 30 |
1.632 |
46 30 |
0.949 |
73 |
0.306 |
| 3 30 |
16.350 |
17 00 |
3.271 |
32 00 |
1.600 |
47 00 |
0.933 |
74 |
0.287 |
| 3 45 |
15.257 |
17 30 |
3.172 |
32 30 |
1.570 |
47 30 |
0.916 |
75 |
0.268 |
| 4 00 |
14.301 |
18 00 |
3.078 |
33 00 |
1.540 |
48 00 |
0.900 |
76 |
0.249 |
| 4 15 |
13.457 |
18 30 |
2.989 |
33 30 |
1.511 |
48 30 |
0.885 |
77 |
0.230 |
| 4 30 |
12.706 |
19 00 |
2.904 |
34 00 |
1.483 |
49 00 |
0.869 |
78 |
0.213 |
| 4 45 |
12.035 |
19 30 |
2.824 |
34 30 |
1.455 |
49 30 |
0.854 |
79 |
0.194 |
| 5 00 |
11.430 |
20 00 |
2.747 |
35 00 |
1.428 |
50 00 |
0.839 |
80 |
0.179 |
| 5 30 |
10.385 |
20 30 |
2.675 |
35 30 |
1.402 |
51 00 |
0.830 |
81 |
0.158 |
| 6 00 |
9.514 |
21 00 |
2.605 |
36 00 |
1.376 |
52 00 |
0.781 |
82 |
0.141 |
| 6 30 |
8.777 |
21 30 |
2.539 |
36 30 |
1.351 |
53 00 |
0.754 |
83 |
0.123 |
| 7 00 |
8.144 |
22 00 |
2.475 |
37 00 |
1.327 |
54 00 |
0.727 |
84 |
0.105 |
| 7 30 |
7.596 |
22 30 |
2.414 |
37 30 |
1.303 |
55 00 |
0.700 |
85 |
0.087 |
| 8 00 |
7.115 |
23 00 |
2.356 |
38 00 |
1.280 |
56 00 |
0.675 |
86 |
0.070 |
| 8 30 |
6.691 |
23 30 |
2.300 |
38 30 |
1.257 |
57 00 |
0.649 |
87 |
0.052 |
| 9 00 |
6.394 |
24 00 |
2.246 |
39 00 |
1.235 |
58 00 |
0.625 |
88 |
0.035 |
| 9 30 |
5.976 |
24 30 |
2.194 |
39 30 |
1.213 |
59 00 |
0.601 |
89 |
0.017 |
| 10 00 |
5.671 |
25 00 |
2.145 |
40 00 |
1.192 |
60 00 |
0.577 |
90 |
0.000 |
|
| |
|
