SOHBET.............. ÇALIŞIP KAZANMAK İBÂDET OLUR

İbâdetler on kısımdır. Dokuz kısmı helâl kazanmaktır. Bir kısmı da bildiğimiz bütün ibâdetlerdir. O hâlde helâl kazanmaya çalışmalıdır. İbâdetlerin kabul olması, helâl lokmaya bağlıdır.
Hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki: (Allahü teâlâ güzeldir. Yalnız güzel yapılan ibâdetleri kabul eder.
(Cenab-ı Hakk; ‘Helâl yiyiniz ve sâlih, iyi işler yapınız! buyurmaktadır.)
(Uzak yoldan gelmiş, saçı sakalı dağılmış, yüzü gözü toz içinde bir kimse, ellerini uzatıp duâ ediyor. ‘Ya Rabbi!’ diye yalvarıyor. Hâlbuki yediği haram, içtiği haram, gıdası hep haram. Bunun duâsı nasıl kabul olur?)
Yani haram yiyenin duâsı kabul olmaz. İşte haramı, helâlı bilmeyen, bunları birbirinden ayıramayan, haramdan kurtulamaz, ibâdetleri boşuna gider.
Hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki: (Helal kazanmak her Müslümana farzdır.)
(İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.) 
Bâzı âlimler, bu ikinci hadîs-i şerîfteki ilimden murat da; “Helâl ve haram ilmidir.” demişlerdir. Helâl kazanmak için, helâli ve haramı öğrenmek lâzımdır.
İmam-ı a’zam Ebû Hanife hazretlerine, birisi gelerek;
“Vakitlerimi ibâdetle geçirmek istiyorum. Bana bir şey yaz da hep onu yapayım.” dedi. 
İmâm-ı a’zam hazretleri, birkaç gün içinde alışveriş bilgilerini yazıp o adama verince;
“Bu bilgiler tüccarlara lâzım olur. Ben evimde oturup ibâdetle meşgul olacağım.” dedi. 
İmâm-ı â’zam cevabında;
“Yiyecek ve giyecek lâzım olmayan kimse var mı? Dinin alışveriş kısmını bilmeyen, haram lokmadan kurtulamaz ve ibâdetlerin sevabını bulamaz. Zahmetleri boşa gider ve azaba yakalanır ve çok pişman olur.” buyurdu.
İbrahim Edhem hazretlerine;
“Falanca yerde bir genç var. Gece gündüz ibâdet ediyor. Vecde gelip kendinden geçiyor.” dediler. Gencin yanına gidip 3 gün misâfir kaldı. Dikkat etti, söylediklerinden daha çok şeyler gördü. Kendinin soğuk, hâlsiz, habersiz; gencin ise, böyle uykusuz ve gayretli hâline şaşıp kaldı. Gençteki bu hâllerin şeytandan olup olmadığını anlamak istiyordu. Yediğine dikkat etti; lokması helâlden değildi. “Allahü ekber! Bu hâlleri hep şeytandandır.” dedi.
Hasan Yavaş 30.10.2024 TÜRKİYE GAZETESİ