GÜNÜN TARİHİ - UYVAR KALESİNİN FETHİ

Budapeşte’nin 80 km kuzeybatısında ve Viyana’nın 110 km doğusunda yer alan Uyvar Kalesi, 17. yüzyılda doğudan Orta Avrupa’ya açılan en önemli kapıydı.

1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı Erdel, Eflak ve Boğdan Beyliklerinin Avusturya’nın desteğiyle Osmanlı Devleti’ne karşı isyan etmeleri sonucu çıktı. 1664 yılında yapılan Vasvar Antlaşmasıyla son buldu.

Köprülü Fazıl Ahmet Paşa komutasındaki Türk ordusu, Uyvar Seferi olarak adlandırılan harekatta ilk olarak bölgedeki en müstahkem mevki olan Uyvar Kalesi’ni 15 Ağustos 1663'te kuşattı. Avrupa’nın en müstahkem kalesi olan Uyvar, Türk askerinin olağanüstü gayret gösterdiği şiddetli muhasaraya ancak 38 gün daya-nabildi. Ağır kayıplara uğrayan ve yardıma gelen General Montecuccoli’nin komutasındaki Avusturya ordusunun da Kaplan Mustafa Paşa tarafından yenilgiye uğratılmasıyla direnme umudunu kaybeden kale, 24 Eylül 1663'te teslim oldu.

Olay, bütün Hıristiyan ülkelerde geniş yankılar uyandırdı ve o güne kadar görülmemiş ölçüde paniğe sebep oldu. Ve herhangi bir işte örnek kararlılık, azim, cesaret, şecaat ve yiğitlik gösterildiğinde; “Uyvar önünde bir Türk gibi kuvvetli.” denilerek, Avrupa’da atasözü hâlinde yerleşmesi bu kalenin fethinden sonra olmuştu. Avusturya cephe-sinde paniğe yol açan bu zaferden sonra, Türk ordusu ileri harekâtını sürdürerek, Uyvar gibi bugünkü Slovakya topraklarında yer alan Levice, Novigrad ve Nitra kalelerini de fethetti.

UYVAR DESTANI
Müjde gelip Ehl–i İslâm şâd oldu,
Gâzi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!
Nemçe lâin kal’asından yâd oldu,
Gazi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!

Alaylar bağlayıp, safların düzüp,
Nemçe kralının bağrını üzüp,
Cenge ikdâm edüp, çadırın bozup,
Gazi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!

Sarhoş olan kâfirler de ayıldı,
Cenk etmeden havf eyleyip bayıldı,
Yedi iklim dört köşeye yayıldı,
Gazi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!

Münâdîler âğâz edip nidaya,
Safâ bahş eyledi bâyü gedaya,
Sad-hezârân şükr olsun Hüdaya,
Gazi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!

Üsküdârî hamdet vâhid–i ferde,
Kuluna dest-gîr olur her yerde,
Yetmiş dört tarihte, mâh- ı saferde,
Gazi Vezir feth eyledi Uyvar’ı!
Üsküdârî