Hızır Bey, İstanbul kadısı ve belediye başkanı iken, bir Hıristiyan mimar geldi. Fâtih Sultan Mehmed Hândan şikayetçi olduğunu söyledi. Hızır Bey, mimarı dinledi. Fâtih, bugünkü ayasofya Câmisi’nden daha yüksek kubbeye ve daha üstün mimarî hususiyetlere sahip bir câmi yaptırmak istemiş ve o mimar da bu işe talip olmuştu. Ama Müslümanların, Ayasofya'dan daha üstün bir esere sahip olmalarına gönlü razı olmamıştı. Mısır'dan binbir zahmetle getirilmiş olan sütunların yüksekliklerini kısa tutmuş ve kubbenin yüksekliği de Ayasofya'dan alçak olmuştu. Sultan, sütunların kasıtlı olarak küçültüldüğünü anlayıp çok hiddetlenmiş ve muhakeme edilmeden de mimarın eli kesilmişti.

Hızır Bey, konuyu araştırdı. Şahitlerle beraber Padişahı da mahkemeye çağırdı. Fâtih, mahkeme salonuna girince, başköşeye oturmak istedi. Kadı, hiç çekinmeden, “Oturma begüm!.. Hasmınla yüzleşmek üzere, mahkeme huzurunda ayakta dur!” dedi. Sultan derhal söylenen yere geçti.

Kadı; “Sen bu zimmînin elini kestirdin mi?” deyip söze başladı. Mahkeme neticesinde; “Sen, Murad oğlu Mehmed! Mahkeme edilmeden bu zimmînin elini kestirdiğin için kısas olunacaksın! Senin elin de onunki gibi kesilecek. Eğer Hıristiyan mimarı razı edebilirsen, ölünceye kadar onun ve ailesinin geçimini temin etmek karşılığında elini kesilmekten kurtarabililrsin!” dedi. Hıristiyan mimar, bu ulvî karar karşısında daha fazla dayanamadı. Ağlayarak Padişahın ellerine kapandı. Mimar, ailesiyle birlikte Müslüman olmakla şereflendi.

 

          1
Alçacık dallı,
Yemesi ballı.
          2
Hanım içerde,
Saçı dışarda
          3
Çınçınlı hamam,
Kubbesi tamam,
Bir gelin aldım,
Babası imam.
          4
Dalında yeşil,
Çarşıda siyah,
Evde kırmızı.
          5
Yarım kaşık
Duvara yapışık.

CEVAP

1) Kiraz
2) Mısır
3) Saat
4) Çay
5) Kulak