TARİH - MESİR MACUNU

Macunlar, eski çağlardan beri gerek Anadolu’da gerekse Hind, Mısır ve Mezopotamya’da hastalıklara karşı ve kuvvet verici olarak kullanılmıştır. Evliyâ Çelebi zamanında İstanbul’da 300 macuncu dükkânı bulunmaktaydı.

Kânunî Sultan Süleyman Hân, Manisa’da hastalanan annesi Hafsa Sultan için, devrin hekimlerinden Merkez Efendiye bir ilâç yapmasını rica eder. Merkez Efendi de 41 çeşit baharattan şifalı bir macun yapar. Hafsa Sultan bu macunu kullanarak iyileşir. Kânunî, bu macundan herkesin istifade etmesi için, her yıl şenlik düzenlenmesini irade eder. Bu tarihten itibaren her yıl Mesir Şenliklerinde, halka mesir macunu dağıtılmaya başlanır. Bu macunda bulunan bitki ve baharat isimleri ve bazı özellikleri şöyledir:

Anason: İştah açıcı.

Çivit: Kabakulak için.

Çöpçün: Hemoroit, egzama.

Çörek otu: Gaz söktürücü.

Dar-ı fülfül: Öksürük kesici.

Hardal tohumu: İştah açıcı ve mideyi yatıştırıcı.

Havlıcan: Öksürük kesici.

Hıyarşenbe: Müshil olarak.

Hindistan cevizi ve beşbase: Suyu, mide ağrılarına.

Hindistan çiçeği: Hazım.

Kakule: Lezzet ve iştah açıcı.

Kalbarda: Mide ağrılarına.

Karabiber: Öksürük kesici, uyarıcı ve baharat olarak.

Karanfil: Ağız kokusu, diş çürükleri ve diş ağrıları.

Kebabiye: İdrar ve solunum yolları antiseptiği olarak.

Kimyon: İştah açıcı, gaz söktürücü ve terletici.

Kırım tartar: Kaşıntılarda.

Kişniş: Gaz söktürücü.

Limon tuzu: Tadı hafifletmek.

Ma-i leziz: Kalıcı tatlılık verici.

Meyan balı: Öksürük kesici.

Portakal kabuğu: Mideyi uyarıcı, koku verici.

Revan kökü: Laksatif ve hemoroit tedavisinde.

Safran: Çarpıntı giderici.

Sakız: Mideyi rahatlatıcı ve nefes darlığı, öksürük giderici.

Sarıhalile: İştah kesici.

Sinameki: Müshil olarak.

Şamlı ve şaşlı: Kadın hastalıklarına iyi gelir.

Şeker: Kıvam ve tatlandırma.

Rezene: Mide rahatlatıcı.

Tarçın: Kabızlık, karın ağrısı.

Tarçın çiçeği: Koku verici.

Teke mersini: Kokusu için.

Tiryak: Her derde deva.

Ud-ül-kahar: Diş ağrısı.

Vanilya: Uyarıcı olarak bilinir.

Yeni bahar: Kuvvet verici.

Zencefil: Nefes darlığı, astım.

Zerde çöp: Kuvvet verici ve mideyi koruyucu.

Zulumba: Mide için ve hemoroit.