Çanakkale Savaşı dünya tarihinin en kanlı ve Türkiye tarihinin en büyük zaferlerinden biridir. İngiltere ve Fransa’nın Akdeniz donanmaları, Çanakkale Boğazı’nı cebren geçerek İstanbul’a erişmek için deniz harekâtına başladı.

107 parça savaş gemisinden ibaret Müttefik donanması, saat 11’de, toplam 506 top ile, o zamana kadar dünya tarihinin gördüğü en yoğun denizden bombardıman açarak, Boğaz’da ilerlemeye başladı. Çanakkale kumandanı Cevad Paşa, 4 tabyada toplam 150 topla karşılık verdi. Bu suretle düşman armadasının üçte biri tahrip edildi. 6.5 saat düşman bombardımanı ve bizim toplarımız bir an susmadı.

Denizden geçemeyen düşman kuvvetleri, 25 Nisan günü Gelibolu yarımadasına asker çıkartarak ünlü Çanakkale Savaşı başladı. Çanakkale’deki birliklerin komutanı Cevad Çobanlı Paşa (1870-1938), bir mareşalin oğludur. 1919’da genelkurmay başkanı idi. Ölümüne kadar fiilen orgenerallikte kaldı ve 18 Mart Kahramanı diye anıldı. Şimdiki törenlerde adı bile geçmiyor.

Yılmaz Öztuna Türkiye Gazetesi

Düşman kuvvetleri 1916 kışında bozguna uğrayarak çekilip gitti. Birinci Dünya Savaşı’nın gidişini değiştiren Çanakkale Zaferinde, İngilizler 205 000, Fransızlar 47 000 kayıp verdi. Bize de 250 000 şehide mal olmuştur. Bütün şehitlerimizi, rahmet ve minnetle anıyor, onlar için duâ ediyoruz.

8 Mayıs 1915 - “Yeni Zelandalılar en ağır bombardımanın olduğu siperlerde kaldılar. Ölüm saçan tüfek ve keskin nişancı atışı arasında mevzilerde ilerlemeye çalışıyorlar. Çoğu öldü...”

10 Mayıs 1915 - “Türk ateşi susmadı, 48 saattir uyuyamıyoruz. Bundan daha kötü bir gece yaşamadım. Çok yorgunum. Yağmur bardaktan boşanırcasına yağıyor. Çamur yığını içinde ölü gibiyim. İyice çamura batmamak için ölülerin üzerinde oturuyorum. Bizden ölenlerin sayısı 50 bini geçmiş...”

31 Mayıs 1915 - “Karşılıklı ateş hattımız şu ana kadar gördüğüm en tehlikeli dereceye yaklaştı. Bazı yerlerde aramızda sadece 4-5 yarda var. Türklerin konuşmalarını duyabiliyoruz. İki bomba atarak onları susturduk. Çok ağır yaralandılar ve korkunç bir sesle, Allah diye bağırıyorlar. Kayıplarımız çok fazla...”