Bugün dünyada bulunan insanların akılları, birbirine göre az veyâ çok farklıdır. Akla göre din olsa, insan sayısı kadar din olması gerekir. Akıl hüccet olsaydı dine lüzûm kalmazdı. Herkes aklı ile iyiyi-kötüyü, haramı-helâli bilirdi. Şu hâlde herkesin aklı her işte tek başına hüccet, senet, vesîka olmaz.

Akıl; selîm akıl ve sakîm akıl olmak üzere ikiye ayrılır. Selîm akıl peygamberlerde bulunur, hiç yanılmaz. Sakîm akıl ise her işte yanılır. Bu iki akıl arasında da çeşitli dereceler vardır. Akıl, hakkı bâtıldan, iyiyi kötüden, faydalıyı zararlıdan ayıran bir ölçü âleti ise de, Allahü teâlâya âit bilgilerde ölçme işi olmayacağı için, akıl; bu bilgilerde senet olamaz. Fakat mahlûklara âit işlerde aklın işe karışması doğrudur. Akıl bu işlerde kıymetlidir.

Batı Akdeniz’e yıllarca hükmeden Turgut Reis, Tunus yakınlarındaki Cerbe adasını ele geçirerek kendisine üs yapmıştı. Preveze’de büyük bir mağlubiyete uğrayan Avrupalılar, bunun intikamını almak için kalabalık bir donanma ile 2 Mart 1560’da Cerbe adasına asker çıkardı. Turgut Reis durumu İstanbul’a bildirdi ve Trablus’a çekildi.

Osmanlı Donanması 13 Mayıs günü Cerbe açıklarına geldi. Bu donanmada, o zamanın en tecrübeli denizcileri olan Kurdoğlu Muslihiddin Reis, Uluç Ali Reis, Seydi Ali Reis de bulunuyordu. Onlarla yapılan toplantı sonunda Preveze Savaşı’nda uygulanan taktikle savaş yapılması kararlaştırıldı. Neye uğradığını anlayamayan düşman kaçmaya başladı. Osmanlı kuvvetleri Cerbe Kalesi’ni kuşattılar ve 31 Temmuz günü kale teslim oldu.

Cerbe Zaferi ile Akdeniz hakimiyeti kesin olarak Osmanlılara geçti ve artık hiçbir devlet Osmanlıdan izinsiz denize açılamaz oldu.