1877 Plevne Müdafaasında, Rusların 50000 asker ve 184 topuna karşı, 23000 asker ve 53 topla müdafaada bulunan Gâzi Osman Paşa, düşmanın iki saldırısını püskürtmüş, 3. huruç harekâtında yarala-narak Viz akarsuyu kıyısında bir evde, yarası sarılırken esir düşmüştü. Rus başkumandanı Grandük Nikola askerî tören yaptırarak, askerlik ve esirlik kaidesine aykırı olarak, Osman Paşanın kılıcını geri verip, kendisini tebrik ederek saygı göstermiştir.

Gâzi Osman Paşa, 2 ay sonra yurda dönmüştür. Padişahın 2 kızını, Paşanın 2 oğluna vermesiyle, padişaha hısım olan Gâzi Osman Paşa, 5 Nisan 1900’de 67 yaşında vefât etti. Vasiyeti üzerine, Fâtih Türbesi bahçesine defnedildi.