YURDUMUZ - ÇOK KIYMETLİ BİR MADENİMİZ: BOR

Bor madeni ilk bakışta beyaz bir kayayı andırır. Çok sert ve 2 300 0C’de eridiği için ısıya çok dayanıklıdır. Tabiatta serbest bir element olarak değil, tuz şeklinde bulunur. Ülkemizde bulunan ‘bor’un kalitesi daha yüksektir. Toprağın 40 metre altında bulunan borun işlenmesi de, diğer elementlerle az karıştığı için kolay oluyor. Sanayinin en hayati ve stratejik hammaddelerinden biridir. Dünya üzerindeki bor minerallerinin % 70’i Türkiye’de bulunuyor.

Bir tonu 400 dolar değerindedir ve Türkiye yaklaşık 2.5 milyar ton bor rezervine sahiptir. Toplam 1 trilyon dolardan fazla olan bu rakam, ülkemizin toplam 106 milyar dolar olan dış borcunun yaklaşık 10 katına denk değerdedir.

Ama çoğumuzun bundan haberi yok!.. Bu zengin maden, adeta ders kitaplarında saklanmış kalmış... Bor üzerinde çalışan uzmanların çoğunluğu, madenlerin özelleştirilmesine karşı duruyor. Çünkü bu kadar zengin yatakların başka devletlerin kontrolüne geçmesini istemiyorlar...

Sanayinin tuzu olarak adlandırılan bor, 400’den fazla yerde kullanılıyor. İşte bunlardan bazıları:

• Roket, füze ve savaş uçaklarında,

• Tarım ilâçları ve gübre yapımında,

• Yanmaz kumaş üretiminde,

• Diş macunlarının yapımında,

• Yanık ve yara merhemlerinin imâlinde,

• Losyon ve kremlerin imâlinde,

• Taşıtların çelik jantlarında,

• Araba lastiklerinin çelik tellerinde,

• Motor yağlarında,

• Araba boyalarında, (Parlaklık için)

• Borcam’ların yapımında,

• Bisküvi ve pasta kalıplarında,

• Fayansların parlaklığı ve sertliği için,

• Porselen tabak imâlinde,

• Deterjanlar çamaşırları borla beyazlatır,

• Elektronik eşyalarda, (Bilgi akışını sağlayan ince optik lifler, borsuz sağlam olamıyor. Bu sâyede, bilgisayar, cep telefonları... küçüldü.)                                                                                                                Türkiye Gazetesi / 18.4.2001