Tam onlara doğru yaklaşırken içlerinden biri avaz avaz bir marş söylemeye başla-dı!..

Annem beni yetiştirdi bu yerlere yolladı,

Al sancağı teslim etti Allaha ısmarladı.

Boş oturma çalış dedi hizmet eyle vatana,

Sütüm sana helâl olmaz saldırmazsan düşmana...

Baktım hemen biraz sonra ona bir arkadaşı daha katıldı. Biraz sonra biri daha... Marş bitiyor yeniden başlıyorlar. Bitiyor bir daha söylüyorlar. Avaz avaz!.. Gözleri çakmak çakmak... Hücum anı geldiğin-de hepsi süngü takmış, tüfeklerine sımsıkı sarılmış, gözleri yuvalarından fırlamış, dişler kenetlenmiş bekliyorlardı.

O an geldi. Birden yüzbaşı “Hücum!..” diye bağırdı. Bütün bölük, bütün tabur, bütün alay cephenin her yerinden fırladık. İşte tam o anda, o çocuklar kurulmuş gibi siperlerden fırlayıverdiler. İşte o an. Tam o an bir makineli yavruları biçiverdi. Hepsi sipere geri düştüler. Kucağıma dökülüverdiler. Onların o gül gibi yüzleri gözümün önünden gitmiyor. Hiç gitmiyor!.. İşte ben ona ağlıyorum, o çocuklara ağlıyorum!.."

Azman dede ağlıyordu. Ben ağlıyordum. Kahvede kim varsa ağlıyordu. Kahveci göz-yaşları içinde bize çay getirdi. Eğildi; “Azman dede hep ağlar. Niye ağladığını bugün ilk defa anlattı.” dedi. Celal Bayar Üniversitesi Öğrenci Konseyi’nin hazırladığı Çanakkale adlı kitapçıktan.

Çanakkale Savaşı dünya tarihinin en kanlı ve Türkiye tarihinin en büyük zaferlerinden biridir. İngiltere ve Fransa’nın Akdeniz donanmaları, Çanakkale Boğazı’nı cebren geçerek İstanbul’a erişmek için deniz harekâtına başladı.

107 parça savaş gemisinden ibaret Müttefik donanması, saat 11’de, toplam 506 top ile, o zamana kadar dünya tarihinin gördüğü en yoğun denizden bombardıman açarak, Boğaz’da ilerlemeye başladı. Çanakkale kumandanı Cevad Paşa, 4 tabyada toplam 150 topla karşılık verdi. Bu suretle düşman armadasının üçte biri tahrip edildi. 6.5 saat düşman bombardımanı ve bizim toplarımız bir an susmadı.

Denizden geçemeyen düşman kuvvetleri, 25 Nisan günü Gelibolu yarımadasına asker çıkartarak ünlü Çanakkale Savaşı başladı. Çanakkale’deki birliklerin komutanı Cevad Çobanlı Paşa (1870-1938), bir mareşalin oğludur. 1919’da genelkurmay başkanı idi. Ölümüne kadar fiilen orgenerallikte kaldı ve 18 Mart Kahramanı diye anıldı. Şimdiki törenlerde adı bile geçmiyor.

Yılmaz Öztuna Türkiye Gazetesi

Düşman kuvvetleri 1916 kışında bozguna uğrayarak çekilip gitti. Birinci Dünya Savaşı’nın gidişini değiştiren Çanakkale Zaferinde, İngilizler 205 000, Fransızlar 47 000 kayıp verdi. Bize de 250 000 şehide mal olmuştur. Bütün şehitlerimizi, rahmet ve minnetle anıyor, onlar için duâ ediyoruz.