MAKALE - ATLANTİK’TE TÜRK ADALARI (1)

Atlas Okyanusu’nun Orta Amerika kıyılarına yakın Turks and Caicos Adaları’nın merkezi Grand Turk (Büyük Türk)adasına bir sabah vakti, gün ağarırken ayak bastık. Burası İngiltere’nin denizaşırı sömürgelerinden biri. Ama para birimi ABD doları.

Buranın liman inşaatı henüz bitmiş. Türk Adası’nın limanına yanaşan ilk gemide 2 Türk... Ben ve eşim. Gemideki insan sayısı 2 000 kişinin üzerinde. Adanın nüfusu 3 700. Adaya inen 20 kişi ya vardı, ya yoktu. Herkes biliyordu ki; bu adanın görmeye değecek bir tarafı yoktur. Hâlbuki ben her tarafını görmek için can atıyordum. Limanda karşımıza çıkan yerli halk kapkaraydı. Atlantik’in ortasında bu Grand Turk adı nerden geliyor? Merak ettiğim bu. Bu meseleyi çözebilmek için buradayım.

Bir atın çektiği, 8 kişilik faytona kurulup yola düştük. Sağımızda solumuzda tuz gölleri... Toprak, sebze meyve yetiştirmeye elverişli olmayan deniz toprağı. Bu insanların yiyeceği de, içeceği de dışarıdan geliyor. Tropikal ağaçlar, bodur çalılıklar, kaktüsler... Ortalıkta in cin top atıyor. Sabahın erken saatleri. Adanın orta yerindeki Cockburn kasabasına geldik. Burası baştan sona yarım saatte gezilecek kadar ufacık bir yer. Hükûmet merkezi.

Birbirine ve okyanusa paralel birkaç cadde var. Hepsinde yürüdüm. Müze, postahâne, kütüphâne, hapishâne, hastahâne. 18 ve 19. asır mimarîsinden ayakta kalan binalar... Bol miktarda sokak köpeği ve çöp...

Önüme çıkan herkesin yakasına yapışıyorum: “Bu adanın adı neden Türk Adası?” Kimi soruyu anlamıyor. Anlayanlar, bir süre düşünüp “İsim işte...” diyorlar. Şehirde market, mağaza da yok. Gemi geldiğini duyanlar kaldırımın üstüne tezgâhlarını açmışlar. Deniz kabukları, incik boncuk, parlak renkli polyester kumaşlardan elbiseler, gömlekler, üzeri yazılı tişörtler... Türkiye diye bir ülke duymamışlar. Bu su onları dünyadan tecrit ediyor sanki. 11 kilise var adada. Farklı mezheplere ait. Bu adacığın evleri hep denize nâzır... Gecekondular, barakalar, kulübeler, harabe hâlinde... Tatil için gelenlere ait muazzam villalar da var. Dünyanın en güzel sahil fotoğrafları herhâlde burada çekilir. Kumlar bembeyaz. Deniz cam göbeği. Bu kıyılar kirlenme nedir henüz tanımamış. Oturun, denizin dibini seyredin.