Belli bir müminin veya zimminin [Gayr-ı müslim vatandaşın] aybını, onu kötülemek için arkasından söylemek, gıybet olur. Gıybet haramdır. Dinleyen, o kimseyi tanımıyorsa, gıybet olmaz. Gıybet olunan kimse bunu işitirse, üzülür. Bedeninde, nesebinde, ahlâkında, işinde, sözünde, dininde, dünyasında, hatta elbise-sinde, evinde, hayvanında bulunan bir kusûr, arkasından söylendiği zaman, bunu işitince üzülürse, gıybet olur.

Gıybet, insanın sevaplarının azalmasına, gıybet ettiği kimsenin günahlarının kendisine verilmesine sebep olur. Bunları, her zaman düşünmek, insanın gıybet etmesine mâni olur.

Gıybet, üç türlüdür: Birincisinde, “Ben gıybet etmedim, onda bulunan şeyi söyledim” der. Böyle söylemek, küfr olur. Çünkü, harama, helâl demiş olur. İkincisinde, gıybet olunana duyurmaktır. Büyük haram olur. Tevbe etmekle affedilmez. Onunla helâlleşmek de lâzım olur. Üçüncüsünde, gıybet olunanın bundan haberi olmaz. Tevbe ve istiğfar etmekle ve ona hayr duâ etmekle affolur.

Yanında gıybet yapıldığını işiten kimse, buna hemen mâni olmalıdır. Gıybet etmenin kefareti, üzülmek, tevbe etmek ve onunla helâlleşmektir. Pişman olmadan helâlleşmek, riya olur, ayrı bir günah olur.

Hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki:

“Din kardeşine, onun haberi olmadan yardım eden kimseye, Allahü teâlâ dünya-da ve ahirette yardım eder.”

“Yanında, din kardeşi gıybet edilince, gücü yettiği hâlde ona yardım etmeyen kimse-nin günahı, dünyada ve ahirette kendisine yetişir.”

Adam fena hâlde sarhoştu. Zorla yürüyordu. Birisiyle çarpıştı. Karşıdan gelen adam sarhoşa çıkışıp dedi ki:

- Önünü bile göremeyecek kadar kör müsün be kardeşim? Biraz dikkat etsene!

- Görüyorum abi, hem de iki tane görüyorum...

Adam büsbütün sinirlendi:

- Niye çarptın öyleyse?

- Kusura bakma abi, ikinizin arasından geçmek istedim de.