Bâyezîd-i Bistâmî hazretleri, küçük yaşta iken okumaya başladı. Dikkatle derslerine devam ediyordu. Birgün okuduğu bir âyet-i kerîmenin (Lokman sûresi: 14) tesiri ile eve döndü. Annesi merak edip niçin erken döndüğünü sorunca, şöyle cevap verdi: "Öğrendiğim bir âyet-i kerîmede, Allahü teâlâ, kendisine ve sana itaat etmemi emrediyor. Ya sana hep hizmet edeyim veya beni serbest bırak, hep Allahü teâlâya ibadet ile meşgul olayım."

Annesi; "Sen beni bırak Allahü teâlâya ibadet et!" dedi. Bundan sonra, kendini Allahü teâlâya verdi ve emirlerinin hiç birisini yapmakta gevşeklik göstermedi. Annesinin hizmetini de ihmal etmedi. Annesinin küçük bir arzusunu, büyük bir emir kabul edip, her durumda yerine getirmeye çalışırdı. Çünkü Allahü teâlânın emri de böyle idi.

Soğuk bir kış gecesi idi. Annesi yatarken su istedi. O da hemen yerinden kalktı. Fakat testide su yoktu. Çeşmeye gidip, testiyi doldurdu. Eve geldiğinde, annesinin tekrar uykuya dalmış olduğunu gördü. Uyandırmaya kıyamadı. Testi elinde olduğu hâlde bekledi. Epey müddet sonra annesi, "Su, su!" diye mırıldanarak uyandı. Oğlunun bu hâlini gören annesi; "Yavrum, testiyi niçin elinde tutuyorsun?" dedi. O da, "Uyandığın zaman, suyu hemen verebilmek için testi elimde bekliyorum." dedi. Annesi; "Yâ Rabbî! Ben oğlumdan râzıyım. Sen de râzı ol!" diye duâ etti. Belki de annesinin bu duâsı sebebiyle, Allahü teâlâ ona evliyâlığın yüksek mertebelerine kavuşmayı ihsan etti.

Tek gözlü bir adam, harap ve kullanılmaz hâlde aldığı araziyi, güzel bir bahçe yaparak düzeltir ve der ki:

- Ey arazi! Şimdi artık asıl sahibini buldun mu?

Arâzi dile gelip ona şöyle der:

- Ey gâfil adam! Seninle beraber, yalnız 99 tek gözlü adam beni böyle düzeltti ve toprağın altına girdi. Beni bırakıp giden çift gözlülerin hesâbını var sen hesapla!..