Bâzı kimselerin; hiç ibâdet etmediği ve her çeşit günâhı işlediği, her rezâleti yaptığı hâlde; “Benim kalbim temizdir. Sen kalbime bak!” demeleri, dinsizlerin veya din câhillerinin sözüdür. Böyle demeleri de Müslümanları aldatmak içindir. Ancak dinin emirlerine uyanın kalbi temiz olur.

Allahü teâlânın emirlerini yapmamak, kalbin bozuk olmasındandır. Namaz kılmayanın ve diğer ibâdetleri yapmayan kimsenin kalbi temiz olmaz. Günah kalbi karartır. Kalbin bozuk olmasının alâmeti, dine tam inanmamasıdır. Îmânın alâmeti, dinin emirlerini seve seve yapmaktır.

Kalb, yürekte bulunan bir kuvvettir. Bedendeki bütün âzâlar kalbin emrindedir. Bütün bilgiler kalbde toplanır. İnsanın, inanmak, sevmek, korkmak... gibi hisleri kalbindedir.

Riyâ, birşeyi olduğunun tersine göstermektir. Kısaca, gösteriş demektir. Âhıret amellerini yaparak âhıret yolunda olduğunu göstererek, dünya arzularına kavuşmak demektir. Yani, dünya kazancına dini âlet etmektir. İbâdetlerini göstererek, insanların sevgisini kazanmaktır.

1914'te İttihat ve Terakki Partisi ve Enver-Talat-Cemalüçlüsü tarafından affedilmez bir hata eseri olarak I. Dünya Harbi’ne sokulan Osmanlı Devleti, itilâf devletleri ile 4 ayrı cephede ayrı ayrı çarpışmak zorunda kaldı. Ordularımız Rus, Irak, Sinâ (Filistin-Suriye)ve Çanakkale cephelerinde umumiyetle müttefik Almanya’nın maksat ve görüşlerine uygun şekilde kullanıldı.
I. Dünya Harbi’nde, bütün kaynaklarını ve imkânlarını seferber eden Osmanlı Devleti, daha savaşın başından itibaren Rus, Irak ve Sinâ cephelerinde başarısızlıklara uğradı. Ancak, Çanakkale’de dünyanın gözlerini kamaştıran emsâlsiz zaferler kazandı.
Ey şehit oğlu şehit isteme benden makber,
Ağuşunu açmış duruyor sana peygamber.
Mehmet Akif Ersoy
Geldiler, yurdumun dört bir yanından, her biri,
Fakat yaşanan sırrı asla hiç kimse bilmez,
Her şeyin üstündeydi bu vatan sevgileri;
Yazdılar yere-göğe: Çanakkale Geçilmez!
M. Hâlistin Kukul