EKONOMİ - PARAMIZDAN 6 SIFIR SİLİNDİ

Türkiye’nin, 1 Ocak 2005 tarihinde parasından 6 sıfır atması ile, para değeri 1965-1970 yılları seviyesine indi ve kuruş hayatımıza yine girdi. İlgili kurumlar ve özel sektör temsilcileriyle 2004 yılında koordinasyon toplantıları yapan Merkez Bankası, başta muhasebe, stok, faturalama, demirbaş takibi gibi bilgisayar yazılımları elden geçirildi ve bütün kurumlarda çalışmalar bitirildi. Ayrıca, bilgi işlem merkezleri, bilgisayar programlarını tek tek inceleyerek yılbaşında bütün bilgisayar programlarına Yeni Kuruş hanesi eklenip Yeni Türk Lirası ile uyumlu hâle getirdiler. Yeni Türk Lirası kağıt paralar, 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 Yeni Lira olarak basıldı. Madeni paralar ise, 1, 5, 10, 25, 50 Yeni Kuruş ve 1 Yeni Lira olarak tedavülde olacak. 2005 yılı boyunca TL ve YTL banknotları birlikte tedavülde olacak. 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren 10 yıllık zaman aşımı boyunca sadece Merkez Bankası şubelerinde, Merkez Bankası şubesi olmayan yerlerde de Ziraat Bankası şubelerinde eski banknotlar kabul edilecek.

Tarihte bu zamana kadar 48 devlet 80 defa paralarından sıfır atmışlardır. İşte bunlardan bazıları:

ARJANTİN: Enflasyon, birkaç sene önce yıllık % 6000’lere kadar çıkmıştı. Şimdi % 10’ların altına indi. 20 yılda 13 sıfırı parasından sildi. 1 Peso’sunu bir ABD Doları’na eşitledi.

BREZİLYA: Enflasyon yıllık yerine aylık hesaplanmaya başlandı. Enflasyon son 15 yılda % 146 milyarı buldu. Parasından sürekli sıfır siliyor.

ALMANYA: 1923’te o zamanın para birimi Reichsmark'ın bir milyonu ile ancak bir yumurta alınabiliyordu. Kağıt yerine sobada kağıt para yakıldı. Paralarından 12 sıfır atıldı. 1948'de de Reichsmark’tan 18 sıfır atıldı ve Deutschemark’a geçildi.

FRANSA: II. Dünya Savaşı sonrasında ciddi bir krize girdi. 1960'da parasından 2 sıfır atarken, acı ilâcı da içti.

İSRÂİL: Araplarla savaşması yüzünden belini doğrultamayan İsrail, çâreyi birkaç yıl önce parasından 3 sıfır atmakta buldu. Para birimi Pound’u bırakıp Şekel’i kabûl etti ve 1 Şekel 1 Dolar edecek şekilde ayarlamaya gitti.

SIRBİSTAN: 1995-1997’deki harp yıllarında enflasyon saatte % 3 artıyordu. Bakkala koşarak gitmekle yürüyerek gitmek arasında bile fiyat farkı bulunuyordu. Dinardan sık sık, bol miktarda sıfır silindi…