MAKALE - İSTANBUL’UN FETHİ VE İNSAN HAKLARI

29 Mayıs günü, 547’nci (2002 yılında 549.) yıldönümünü kutladığımız İstanbul’un fethi, insanlık tarihinde birçok ilkleri beraberinde getirmiştir. Her ne kadar bazı çevreler, her sene mayıs ayı gelince, büyük idareci Fâtih Sultan Mehmet’e uygunsuz iftiralar ediyorlarsa da, o güneş gibidir ve balçıkla sıvanamaz. 32 yıllık hükümdarlığında, sırtı rahat yatak yüzü görmemiş, zamanının çoğu at sırtında geçmiştir. Böyle vatanı ve milleti için istirahatini terkeden insanların, kötü ahlâk sahibi olduklarını; iftiracılar söylerler, yazarlar. Bu çevrelerin derdi, ellerinden giden İstanbul’un hiç olmazsa böylece öcünü almaktır.

Biz de bugün, Türkiye aleyhine çalıştığı gün gibi ortada olan Fener derebeylerinin uyarılmaları için, Fatih’in gayrimüslimlere hoş görüsünü yazacağız.

Fetih öncesi Bizans’ın iç durumu hiç iyi değildi. Devlet halkını soyuyor ve çeşitli zulümlerle inletiyordu. Avrupa ve Papalığın yardımını sağlamak için halkını, din değiştirip Katolik olmaya zorluyordu. Vergiler ödenemez büyüklükte idi. Halkın ayaklanmasını önlemek için papazlara, hurafeli inançları körükleme emrini verdiler. Bir yıldız kayması, baykuş ötüşü veya sis basması, felaket habercisi olarak anlatılıyordu. Meryem ana tablosunu bir yerden bir yere taşıyan birisinin ayağı kayıp düşse, halk günlerce yas tutuyordu. Halkı putperest yapmışlardı. Devlet din adamlarını köle gibi kullanıyordu.

Halbuki, Fâtih Sultan Mehmet, İstanbul’u alınca hemen halka sordu: “Sizin din ulularınız nerededir?” İleri gelenler, din değiştirmeyi kabul etmediği için Gennadiosun hapsedildiğini söylediler. Derhal zindandan Gennadios çıkarıldı. Fâtih huzura kabul etti. Hâl hatırını sordu. Kendi has ahırından kıymetli bir at getirtip hediye etti. Onuruna mükellef bir ziyâfet verdi. Gönlünü aldı. Çok süslü bir asayı merasimle ve eğilmeden, etek öptürmeden eline verip, “Patrik olunuz! Her hususta sizden önce gelenlerin hukukuna sahipsiniz. Kavminiz her türlü din işlerinde serbesttir. Varın mesut olun!” diyerek bizzat atına kadar refâkat edip öyle göndermiştir.

Türkiye Cumhuriyetini kuran Ulu Önder Atatürk’ün müsamahası ile “lütfen İstanbul’da kalabilen” Patrikhane ilgilileri; külâhlarını önlerine koyup uzun uzun düşünmelidirler...     

İsmail Yağcı (t 1.6.2000)