Avrupa’yı aydınlatan İslâm güneşinin izini sürenler, Endülüs’teki muhteşem ve aydınlık medeniyete hayran oluyorlar. Bu medeniyetin içinde, bir ömür boyu Çin’den Maçin’e bütün dünyayı dolaşarak ilk gerçek seyahatnameleri bize miras bırakan İbni Battûta ve İbni Cübeyr’in izleri vardır.

Avrupa’ya ilim, Müslümanların Endülüs’te kurduğu muhteşem medeniyetle geldi. Dokuzuncu asırda Orta Avrupa’da şehirler henüz tahta kulübelerden meydana gelirken, 500 000 nüfuslu Kurtuba’da 300 hamam vardı.

Şehrin sokakları aydınlanmış, kanalizasyon sistemi bile kurulmuştu. Kurtuba Avrupa’nın en büyük ilim ve sanat merkezi hâline gelmişti.

“Moors in Spain” (İspanya’da Müslümanlar) adlı kitabın yazarı Stanley Lanepoole Endülüs için şunları söylüyor:

“Fransa’dan, Almanya’dan, İngiltere’den, Avrupa’nın her yerinden talebeler; sanat, edebiyat ve müsbet ilim ve irfan çeşmelerinden içmek için, akın akın buraya geldiler.”

MALZEME: 1 su bardağı yeşil mercimek, yarım bardak erişte, 1 kuru soğan, 1 kaşık salça, yarım çay bardağı sıvı yağ, 1 kaşık tereyağı, 1 kaşık kuru nane, 5 bardak su veya et suyu , 2 kaşık sirke.
YAPILIŞI: Mercimekler ayıklanır ve üzerini geçecek kadar su ile yarım saat ıslatılır. Soğan, yemeklik şeklinde incecik doğranır. Yağda 2-3 dakika kavurulur. Salça eklenir. İçine 5 bardak su veya et suyu ilâve edilir. Kaynayınca, süzülen mercimekler katılır. Yumuşayıncaya kadar pişirilir. Erişteler eklenip, tuz katılır. Erişteler pişince ocaktan alınır. Tereyağı ve nane ile sos yapılıp dökülür. Sirke de ekledikten sonra servis yapılır.

Saf bir Erzurumlu şehirlerarası otobüs yolculuğu yaparken mola yerinde otobüsünü şaşırmıştı. Anonsu duyunca kalkmakta olan bir otobüsten içeri dalıp seslenir:

“Dadaşlar! Hele bir bahın! Ben bu otobüsün yolcusu mıyam?”