SOHBET - SÜLEYMAN ÇELEBİ VE MEVLİT

           Osmanlı Devleti'nin Fetret Devri'nde Bursa'da Ulu Câmii'nin İranlı vâizi kürsüde, Bakara sûresinin 185'inci âyet-i kerîmesini kendi bilgisine göre; Muhammed aleyhisselâm ile Îsâ aleyhisselâmın eşit olduğu şeklinde tefsir etti. Hâlbuki, aynı sûrenin 253'üncü âyet-i kerîmesinde meâlen; "O peygamberlerden bazısını, bazısından üstün kıldık." buyurulmaktaydı. Ancak, vâizi iddiasından döndürmek mümkün olmuyordu. Nihâyet Halep ve Mısır'dan getirtilen fetvâlarla, Hazreti Muhammed'in, Allahın en sevgili peygamberi olduğu ortaya konuldu; itirazlar sona erdi.
           Bu olay, Yıldırım Bâyezid Hân'ın dîvan imamlığını yapmış ve daha sonra Ulu Câmii imamlığına tâyin edilmiş olan ve küçük yaştan itibâren çok kuvvetli bir dinî bilgi alan Süleyman Çelebi'yi, çok etkiledi ve Peygamber efendimizin üstünlüklerini ortaya koymak gâyesi ile bir mesnevî yazmaya başladı. Böylece, "Mevlit" olarak bildiğimiz "Vesiletü'n-Necât" (Kurtuluş Vesîlesi) adlı eser meydana geldi.
           Süleyman Çelebi'nin "Mevlit"i, o zamandan beri bütün Türkiye'de okuna- gelmiştir. Daha başka mevlitler yazılmışsa da bu kadar tutunamamıştır. Çünkü, Süleyman Çelebi'nin eseri Anadolu Türkçesi'yle ve sâde bir dille kaleme alındığı için, herkesçe benimsenmiştir. Milletimizin rûhunu tam anlamıyla yansıtır. Türk halkı, Resûlullaha duyduğu sevginin eşsiz heyecanını onunla yaşar.
           Mevlit, 480 beyit ve 1-Münâcat, 2-Velâdet (Doğum), 3-Risâlet (Peygamberlik), 4-Mîrâc, 5-Rıhlet (Vefât), 6- Duâ olmak üzere, 6 bölümdür. 
           Allah âdın, zikridelim, evvelâ,
           Vãcib oldur, cümle işte, her kula.
diye başlayan Mevlit, Fâilâtün, Fâilâtün, Fâilün kalıbı ve aruz vezniyle 1409-1410 yıllarında yazılmıştır. O sırada Süleyman Çelebi, 60-65 yaşlarında idi. Ölüm tarihi olarak, 1422 yılı kabul ediliyor. Mezarı, Bursa'nın Çekirge yolu üzerinde ve Yoğurtlu Baba Zâviyesi önündeki sırttadır. Buraya, daha sonra güzel bir türbe yapılmıştır.