MAKALE - 1997 YILI ve 20. YÜZYIL

1997 yılı, dünyada olumsuz izler bırakmıştır. Borsalarda fırtınalar kopmuş, işsizlik artmış, ekonomik bunalım yaygın hâle gelmiştir. Afrika’da iç savaş, kıtlık ve katliâm dramları yaşanmıştır. Ortadoğu barış süreci kesintiye uğramış, gerginlik artmıştır. Kafkaslar, Balkanlar volkanik yapılarını muhafaza etmektedir. Muhtemel patlamaları önlemek veya yönlendirmek için bir plân ve çalışmamız yok. Açılan Türk Dünyası’nın bizden beklediklerini veremedik.

Bu yüzyıl derin izler bırakmıştır. 1900’de sâdece 2 milyar olan dünya nüfusu, 97 yılda üç misli artarak 5 milyarı aşmıştır. Teknolojik gelişmeler, zaman ve mekân fikrini değiştirmiş, mesâfe kaybolmuştur. 2 dünya savaşı, 200’ü aşkın mahalli savaşlar olmuş, 100 milyondan fazla insan ölmüştür. Başta nükleer olmak üzere, kitle imhâ silâhları geliştirilmiş, savunmada teknoloji ön plâna geçmiştir. Hürriyetler, demokrasi yayılmış ilk defâ demokrasi içinde yaşayan insanların sayısı öne geçmiştir. Hâlen 2 660 milyon insan diktatörlük altında yaşarken 3 milyar insan hürriyetleri teneffüs etmektedir.

İnsan, 1969’da Ay’a ayak basmış, fezâya uzanmıştır. Teknoloji, geldiği noktada, ilerisi için büyük vaadler taşımaktadır. Sona ermekte bulunan yüzyıla, bakıldığında, Türkiye bakımından, sevinmek zordur. Dünya ile yarışmak irâdesini gösteremedik. Bu asrın ortasında dahi, Japonya, Güney Kore, İtalya ile aynı kalkınmışlık çizgisinde idik, bugün onlar ve II. Dünya Savaşında sıfır olan Almanya nerede, biz neredeyiz?
Demokrasiyi yanlış anladık, yanlış uyguluyoruz. Çok partili sistemi, kamplaşma ve kavga olarak gördük; kaynakları, zaman ve emeği israf etmeyi mârifet bildik. Üretmeden tüketmeye, borçla yaşamaya alıştık. Cehâlet ve ihânete pirim verdik, vermeye devam ediyoruz. Devletten ciddiyeti kovduk; insanımızı kendi vatanında mutsuz yaptık; güçlünün yanında, güçsüzün karşısında olduk; asırlarca birlikte yaşayan, savaşan, aynı toprakları ve kaderi paylaşanlara değişik etiketler yapıştırılmasına seyirci kaldık...

Uyanmada geç kalırsak, gelecek yüzyılı da kaçıracağız.

Kâmran İnan
Türkiye  Gazetes, 31.12.97