TARİH - 1800 YILINDA ERZURUM

Fransız Seyyah Vital Cuinet, 19. asrın sonunda bütün Osmanlı vilâyet ve kaza merkezlerini, gezip incelemiştir. Erzurum hakkında şu bilgileri vermektedir:

Erzurum, kendisine bağlı 2 sancağın, Erzincan ve Beyazıt’ın sancak merkezidir. 7 kazası vardır: Ova, Kığı, Tercan, Hınıs, Tortum, Keskin ve Pasin.

Erzurum 50 mahalle, 7 236 hânedir. Erzurum sancağının nüfusu, 382 300’dir. Nüfusu, stratejik konumu ve ticarî potansiyeli açısından Türkiye’nin en kayda değer şehirlerinden biridir. Önünde, doğu ve güneyden dağlarla çevrili büyük bir vâdi uzanır. Vâdinin kuzey batısında tabiî engel olmadığı için şehir o yöne yayılmaktadır.

Merkez İlçenin Nüfusu	Müslümanların okulları	Yabancı okul öğrencileri
Müslüman 26 564	110 medrese	Gregoryenler’in okulları: 1705
Hıristiyanlar 10 919	88 öğrencili öğretmen okulu	Katoliklerin Okulları: 330
Yahudiler 6	300 öğrencili 1 askeri okul	Ortodokslar’ın okulu: 80
Kıptiler 6	150 öğrencili 1 idâdi (Lise)	Protestanlar’ın okulu: 50
Ecnebiler 1 088	300 öğrencili 1 rüşdiye (Orta)	Hayvan Sayısı
Osmanlı tebâlı yabancılar 323	150 öğrencili 1 rüşdiye (Haz.)	Sığır 288 000
Toplam 38 906	55 öğrencili bir kız ilkokulu	At 26 500
	62 mahalle mektebi	Küçükbaş 1 100 000


Zirâi üretim	Erzurum’dan İhrâcât	Erzurum’a İthâlât
Buğday 10 099 000 şinik	Hayvan 13 000 000 frank	Pamuklu Bez 19 500 000 frank
Arpa 6 861 000 şinik	Tahıl 6 750 000 frank	Yünlü Kumaş 7 750 000 frank
Mercimek 2 600 şinik	Ham Deri 2 500 000 frank	İpekli Kumaş 2 000 000 frank
Ceviz 120 000 şinik	Pastırma 900 000 frank	Petrol 1 700 000 frank
Fasulye 930 000 okka	Çiriş 300 000 frank	Süs eşyası, Saat 600 000 frank
Patates 15 000 okka	Kürk 1 750 000 frank	Cam 400 000 frank
Dut 70 000 okka	Hırdavat 325 000 frank	Kundura malzemesi 1 100 000 frank
Erik 20 000 okka	Toplam 30 000 000 frank	Pirinç 750 000 frank
Lahana 200 000 okka	6 875 000 altın	Kağıt Kırtasiye 1 900 000 frank
Çiriş 20 000 okka		Toplam 60 000 000 frank
Arı Kovanı 123 000 adet		13 750 000 altın
Deri 140 000 okka
Yapağı 130 000 okka
Tiftik 30 000 okka

Târih ve Medeniyet: 28

Erkek: Şadi - Kız: Şeyda - Yemek : Tarhana Çorbası, Zeytinyağlı Dolma, Bulgur Pilavı