Vâlide Sultan; Osmanlı Devleti’nde Pâdişâh annelerine verilen isimdir. Harem-i Hümâyûn’un en yüksek makâmı Vâlide Sultanlık’tı ve protokolde Pâdişâhtan sonra gelirdi. Devlet içindeki büyük nüfûzlarına rağmen, siyâsetle uğraşanları yok denecek kadar azdır. Bunun yanında, hemen hepsi hayır işleriyle meşgul olmuşlardır.

Vâlide Sultânı; bütün kadınlar, sultanlar, ustalar ve câriyeler sayarlardı. Haremdeki bütün işler onun emriyle yapılırdı. Has veya tahsîsâtlarından başka yiyecek, içecek ve yakacak tâyinleri de bulunan Vâlide Sultanlar, zaman zaman Pâdişâhın ihsânlarına da mazhar olurlardı.

Vâlide Sultanların mâlî işlerini idâre için bir Kethüdâ (kahyâ) tâyin olunurdu. Bu zât, devlet memuru olup, îtimâda lâyık görüldüğü için bu hizmete seçilirdi.

36 Osmanlı pâdişâhından 21 tânesinin annesi, oğullarının Pâdişâh olmasına yetişerek, Vâlide Sultan olmuştur. Bunlardan sâdece Mâhpeyker Vâlide Sultan şehit edilmiş, diğerleri normal olarak vefât etmişlerdir. Meşhûr olan bâzı Vâlide Sultanlar şunlardır:

Safiye Vâlide Sultan,
Sâliha Vâlide Sultan,
Pertevniyâl Vâlide Sultan,
Bezm-i Âlem Vâlide Sultan,
Şevkefzâ Vâlide Sultan,
Mâhpeyker Vâlide Sultan,
Gülnûş Emetullah Vâlide Sultan,
Nûr Bânû Vâlide Sultan,
Bezm-i Âlem Vâlide Sultan,
Hadîce Turhan Vâlide Sultan...

(Geniş bilgi, 29 Mart ve 18 Ağustos yaprağındadır.)

Çaydanlığı su kaynatmak üzere ocağın üzerine koyunca, başlayan tıslama sesini hepimiz biliriz. Bu ses zamanla artar ve su kaynamaya başladığında da âniden kesilir. Suyun hazır olduğunu, yâni kaynadığını bu sesin kesilmesinden anlarız. Bu tıslamaya neyin yol açtığını söyleyebilecek misiniz?   

(Cevabı yarın)