Sultan 2. Selîm Hân’ın hanımı. Sultan 3. Murâd Hân’ın annesi. Küçük yaşta Osmanlı Sarayı’na alınarak Türk-İslâm terbiyesinde yetiştirildi. Zekâsı, terbiyesi ve güzelliğiyle Şehzâde Selîm'e (Sultan 2. Selîm Hân’a) hanım olması uygun görüldü. İkinci Selîm'in pâdişâhlığı sırasında "Haseki Sultan" oğlu 3. Murâd Hân’ın pâdişâh olması üzerine "Vâlide Sultan" ünvânını aldı. (1574).

Oğlu 3. Murâd Hân’ın saltanatı zamânında vefât edip, Ayasofya Câmii bahçesindeki Sultan 2. Selîm Türbesi’ne defnedildi (1583).
Kendisine intikal eden mal varlığını hayır ve hasenâtta kullanmıştır. Nûrbânû Vâlide Sultan’ın en meşhûr hayratı Üsküdar Toptaşı Tepesi’nde yaptırdığı Atik Vâlide Câmii Külliyesi’dir. Câmi, medrese, dârüşşifâ, imâret, çifte hamam ve sıbyan mektebinden meydana gelen külliye, 1583’de hizmete açıldı. Ayrıca külliyeye gelir getirmek için Cedîd Vâlide Câmii civârında Yeşil Direkli Hamam, (Büyük Hamam), Divanyolu'nda Çifte Hamam (Çemberlitaş Hamamı) ve Langa'da Havuzlu Hamamı yaptırarak vakfetti. Eski Vâlide Suyu adıyle toplattığı suyu da, Atik Vâlide Sultan Câmii Külliyesi sebilleriyle, Semihpaşa, Tunusbağı, Atpazarı ve Körbakkal taraflarındaki çeşmelerden akıtarak, insanların hayır duâsını aldı.

28 Eylül 1920’de Kâzım Karabekir tarafından Ermenilere kesin darbe indirildi. Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı sonunda gâlipler arasında paylaşılmasını fırsat bilen Ermeniler, bundan bir hisse koparabilmek için Ermenistan’dan doğu illerimize doğru yürümeye başlamışlardı. Hattâ bâzı vilâyetlerimizi alarak büyük katliâma giriştiler. 15. Kolordu Kumandanı Kâzım Karabekir Paşa, emrindeki askeriyle bu ilerleyişe karşı taarruza geçmiş ve şiddetli savaşta Ermenileri yenmişti.