“Bizans zamanında İstanbul bakımsız halde idi. 40 çeşmeden başka akar su yoktu.

Fatih Sultan Mehmed Hân hazretleri İstanbul’u fethedince, 200 adet çeşme yaptırmıştır. Bâyezid Hân da 70 adet daha yaptırmış ve Süleyman Hân yaptırdığı kemerlerle çeşmelere yeni gözler ilâve etmiştir. İstanbul’da hamamlar da sayısızdır. Her hânede hamam olduğu gibi hayır sahipleri de her yere hamam yaptırmışlardır. Bu hamamlardan Fatih hazretlerinin yaptırdığı Çukur Hamam öyle güzeldir ki, tarife sığmaz. San’atkârane yapılmış ve çok büyüktür. Yalnız oturulacak kısmı 5000 kişi alır, 110 kurnası vardır. (Padişah saraylarındaki hamamlar daha güzeldir.)

Şadırvan, fıskiyeler, kurnaların boruları, taşlar hepsi ayrı güzelliktedir. Duvarlarda bir damla buhar toplanmaz. Duvarları misk ü anber kokar. Kubbelerindeki billûr ve neceften içi aydınlığa gark olur. Sıcaklığı sıkıntı vermez.

Frengistan’dan bazıları seyahat, ticaret için İstanbul’a geldiklerinde bu hamamları görünce; “Bu da nedir, ne işe yarar?” diye sorarlar idi. Sonra Firengistan’a gidince gördüm ki, oralarda hamam diye birşey bilmezler, yıkanmazlar imiş...”

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi’nden