TARİH - ABDULKERİM SATUK BUĞRA HÂN

Soyu Afrasiyâb bin Beşen vasıtasıyle Türk bin Yâfes bin Nûh aleyhisselâma ulaşmaktadır. 829’da bir Karahanlışehzâdesi olarak doğdu. Babasının ölümü üzerine amcası Oğulcak Kadir Hân’la evlenen annesinin himâyesinde büyüdü. Amcası putperestti.

O sırada Sâmânî sultanı olan İsmâil bin Ahmed Oğulcak Kadir Hân’a elçiler göndererek onu İslâmiyete davet ediyordu. Fakat Oğulcak Kadir bu davetleri kabul etmiyordu. Bu sırada Sâmânî hükümdarı Nâsır bin Ahmed kardeşi İsmâil bin Ahmed ile yaptığı taht kavgasını kaybedince Oğulcak Kadir Hân’a sığınmıştı. Oğulcak Kadir Nâsır’a Kaşgar’a bağlı Artuc nahiyesinin idâresini verdi. Nâsır burada bir câmi yaptırdı. Buraya Buhara’dan kervanlar gelirdi. Satuk Buğra Hân burada Nâsır ile tanıştı. 12 yaşında müslüman oldu ve Abdülkerîm adını aldı. Durumu amcasından gizlediler. Geçen zaman içinde Satuk Buğra Nâsır’dan İslâmiyeti öğrendi, Kur’ân-ı kerîm’i ezberledi. Peygamber efendimizin hayatını, savaşlarını ve Eshâb-ı kirâm efendilerimizin üstünlüklerini öğrendi. Onunla berâber olanlar da İslâmiyeti kabul etti. Bunlar 50 kişiydiler, zamanla çoğaldılar. Satuk Buğra 25 yaşına gelince müslüman olduğunu ilan etti. Amcasını Fergana savaşında yenerek Karahanlı tahtına oturdu.

Cürcan vâlisi Leyla bin Nu’mân etrafınaşiilerden büyük bir ordu toplayarak Sâmânîleri tehdit eder olmuştu. Sâmânîler Satuk Buğra Hân’dan yardım istediler. Satuk Buğra Hân bu orduyu yendi ve Leylâ’yı idam ettirdi. İlk müslüman-Türk hükümdarı olan ve 70 yıl hükümdarlık yapan Satuk Buğra Hân’ın güzel idâresi, kavminden binlerce kişinin müslüman olmasına sebep oldu. 955’de Artuc kasabasında vefât edip oraya defnedildi. Büyük bir mücâhid olan Abdülkerîm Satuk Buğra Hân’ın doğru olarak öğrendiği İslâm dinini, hiç saptırmadan Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiği gibi yayması onun en büyük meziyeti ve hizmeti olmuştur.