İLİM VE TEKNİK - UZAYDAKİ UYDULAR

4.10.1957'de Sovyetler Birliği’nin Sputnik-I adını verdiği cisim uzayda yörüngeye oturunca, bütün dünya âdeta bir şok dalgasıyle sarsıldı. ABD halkının baskısı ile Apollo programı devreye girdi ve inanılmaz bir tempoyla gelişen uzay teknolojisi, bugün insan idrakini zorlayan mertebelere ulaştı.

Hâlen dünya çevresinde yüzlerce ve diğer bâzı gezegenlerin çevresinde de yüzlerce uydu dolaşıyor. Ağırlıkları ve yörüngeleri, amaca göre değişen bu uydular arasında, haberleşme, gözetleme ve meteoroloji uyduları, en fazla kullanılanları.

Uçakların savaşlarda kullanılmasıyla birlikte, havadan fotoğraf çekimi de önemli askerî metodlardan biri olarak karşımıza çıktı. Bir ülke, zırhlı birliklerini bir bölgeden diğerine mi kaydırıyor? 1-2 saniyede, uzayda uydusu olan devletler bu hareketi haber alabiliyor. Kıtalararası balistik füzeleri kullanılamaz hâle getiren teknoloji budur. Çünkü, ateşlenen bir balistik füze, ânında karşı tarafın gözetleme merkezindeki ekranlara yansıtılabiliyor, yolu izleniyor ve belirlenen noktaya gelince de imhâ edilebiliyor.

Gözetleme uyduları, rakip devletlerin her türlü haberleşmesini dinleyebilen uydulardır. Görüntüleme teknolojisi uydular aracılığı ile bilgi alış-verişi imkân dâhiline sokulunca, uzaydan gözetleme câzip hâle geldi. İlk olarak, klasik tekniklerle çizilen haritaların hataları düzeltildi. Böylece, her bakımdan doğru dünyâ haritalarının çizimi, ancak 1970 yıllarında mümkün olabildi. Arkasından, yeryüzünü kaplayan su, bitki örtüsü, yerleşim birimleri, sanâyi tesisleri vs’nin mekân ve alan tesbitlerine geçildi. Bugün dünya üzerindeki, 50x50 cm alanı görebilen yüksek kabiliyetli uydulara kavuşuldu...