GÜNÜN TARİHİ - LOZAN'I ANLIYORUZ

Lozan Sözleşmesi'nde 12 Adalar, Batı Trakya, Patrikhâne gibi konulara ne gibi hükümler getirildi, kimse sormuyor. Kıbrıs’ın Lozan metinlerinde İngiltere’ye ilhakı ifâdesinin üzerinde kimse durmuyor. Hele, en büyük sıkıntılarımızdan biri olan Kuzey Irak; yâni Musul, Kerkük bölgesinin Lozan'da ne hâle getirildiği, konu bile edilmiyor. Lozan öylesine bir teslimiyetle imza edilmiştir ki; tarih ve halk olarak sahip olduğumuz Kuzey Irak’ta, haritayı İngilizler Jeologlara çizdiriyorlar. Maksat, Türk Devleti'ni petrolsüz bırakmaktır. Bunu, İnönü seve seve kabul ediyor. Bugünkü sınırlar şekilleniyor. Petroller dışarıda bırakılıyor ve bugün karşı karşıya kaldığımız Güneydoğu ve Kuzey Irak problemi, böylece şekillenmiş oluyor.

Lozan’a iyi bir milletlerarası sözleşme denilebilmesi için, hiçbir vasıf ortada yoktur. Kıbrıs, hâlâ Türkiye için meseledir. Ege Adaları, askerî, ekonomik, siyasî bir problemdir. Patrikhâne, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, son derece büyük bir önem kazanmıştır. Dünya Ortodoksları'nın Merkezi olan Fener Patrikhânesi, bundan böyle sadece Yunanlıların değil, Rusların ve diğer Slav topluluklarının ilgi alanı hâlini almış bulunmaktadır. Ayasofya’nın durumu, Avrupaî kültür zorlaması, Lozan Sözleşmesin'den sonra hükûmetin câmilere ve genel olarak müslümanlığa karşı giriştiği fiiller... Bunların hepsi, Lozan ile yakın ilişki içindedir. Birçokları, Lozan sonrasındaki bu icraatlardan dolayı, “Gizli bir Lozan Metni”nin bulunduğuna inanmışlardır.