MAKALE - BULGARİSTAN'A SATILAN EVRAKLAR

Rahmetli İbrahim Hakkı Konyalı, şahit olduğu, bütün ülkeye duyurduğu ve kısmen önlediği bu fâciayı, ömrünün sonuna kadar anlatırdı. Bulgaristan'a satılan arşiv (Hazine-i Evrâk) malzemesi rezâletini o devrin bâzı gazeteleri şöyle duyuruyor: "Evrak Hazinesi satıldı. Birçok vesikalar, zâyi olmaktadır. Bu acıklı bir iştir. Kâğıtlardan birisi bir târihçinin eline geçmeseydi, hepsinin yerinde yeller esecekti." Son Posta 19.5.1931

"200 balya evrak satılmıştır."  Milliyet 24.5.1931

"2 000 vakfiyenin de beraber satıldığı anlaşılıyor." Vakit 30.5.1931 "Okkası 3 kuruş 10 paradan, var mı alan!... Türk târihinde beş asır yağma edilmiştir." Açık Söz Nizamettin Nazif, 23.5.1936

O dönemlerde, Kur’ân-ı kerîm'e bile neler yapıldığını, Türk kütüphanelerine eşsiz hizmeti olan İ. Hakkı Konyalı'nın, bir müşâhadesi olarak nakledelim: "Türbelerin kapalı olduğu devirdi. Eyüp’te Sokullu Mehmed Paşa türbesine gittim. Gördüğüm manzara içler acısıydı. Sel sularının getirdiği pislik ve çamurla ağzına kadar dolmuş, perdeler ve sanduka tamamiyle çürümüştü. İçim sızlayarak gezinirken ayağımın altından küt diye bir ses geldi. Kazma ve kürekler getirip kurumuş çamurları kaldırdık. Bir de ne görelim: Fevkalâde güzel, şâheser Kur’ân-ı kerîmler, içlerinde Yâkut-ı Müste'sımî’nin Kur'ân-ı kerîmleri bile vardı. Mushaflar çürümüş, rutûbetlenmiş olduğu için şüphesiz mikroplu idi. Dezenfekte edilmiş önlükler giydik. Yüzümüzü örtüp tedkike başladık. Ne şâheserler yoktu ki. Onları çamurların arasından kurtardık, temizledik. şimdi müzelerimizin baş köşelerini süslüyorlar."

(Köprü Dergisi Kasım, 1982) Ahmed Kabaklı