MAKALE - OSMANLI VE BOSNA

Balkanların fethi sırasında yerli ahâlinin, mal,, mülk, can ve ırzına hiçbir tecâvüzde bulunmayışı, Balkan milletlerini Osmanlı'nın güzel ahlâkına ve adâletine hayran bıraktı. Buna rağmen, asırlardır Osmanlı hoşgörüsü altında kardeş gibi yaşayan Sırp, Hırvat ve Müslümanlar, Osmanlı'nın çekilmesiyle birbirine düştü. 1389 Kosova Meydan Muharebesi'nde büyük bir zafer kazanarak Balkanlar'ın Türk hakimiyetine geçişini sağlayan Sultan I. Murad Hân, muharebe meydanını dolaşırken Miloş Obiliç adlı yaralı bir Sırp asilzâdesi tarafından hançerlenerek şehîd edildi.

şimdi ise, Sultan Murad'ın türbesinin kapısında paslı bir zincir bulunuyor. Kubbenin tepesindeki hilâl ise devrilmiş vaziyette ve türbenin tek anahtarı da kaybolmuştur.  Balkanlar’da huzurun mîmârı bu Türk büyüğünün neden bu hâllere düştüğünü araştırmak lâzımdır. Eski Yugoslavya’daki savaşa Tito'nun komünizmi kadar, Osmanlı’nın bölgede hâkimiyetini kaybetmesi de yolaçtı. Balkanlardaki mevcut Müslüman ve Türk ahâli, ilk Osmanlı fütuhâtı ve iskân siyasetinin neticesidir. 1372’de Adriyatik Denizi'ne dayanan Osmanlı Akıncıları'nın, hoşgörü ve adâlet prensiplerini tatbik etme siyâseti neticesinde, Türklerin Balkanlar’dan atılamayacağı kesinleşti. Avrupalılar taarruzu bırakıp müdafaaya geçti.

Türk Ordusu'nun Balkanlar’da ilerlerken, geçtiği yerlerde yağma ve tahribat yapmaması, İslâmiyet hakkında bilgi sahibi olmayan halkı hayretler içinde bıraktı. İdârecilerinden zulüm, eziyet ve kötü muameleden başka hiçbirşey görmeyen halk, bundan sonraki seneler, Türk idâresini arzu ve istekle beklediler...

Gazeteci yazar, Robert D. Kaplan