HATIRA - EL-TURCO

Balkan Harbi ve I. Dünya Harbi'nde Osmanlı Devleti'inden, Güney Amerika'ya göç edenler çok olmuştur. Ermeniler, Mûsevîler, Müslüman Türkler, Süryani Mardinliler...  bütün Güney Amerika’da olduğu gibi Arjantinde de, hep “El-Turco” adı ile anılmaya devam edilen büyük topluluklar meydana getirmişlerdir. Hatta, bugünkü Arjantin Devlet Başkanı Carlos Menem'in dedeleri de bunlardandır.

Orada doğanlar otomatik olarak Arjantin vatandaşı sayılırlar. Sayılmayanların kimlik belgelerinde de “Turco” damgası bulunur. Orada Türk sayılmaktan herkes hatta Ermeniler bile memnundurlar. Çoğu, Ermenice bilmez. Aralarında Türkçe konuşurlar. Kiliselerinde Papaz da, Türkçe ile konuşma yapar.

Arjantin’e Büyükelçi olarak atandığım zaman Türkiye’yi aynı zamanda Uruguay, Paraguay ve Bolivya’da da aynı sıfatla temsil ediyordum. Buralara gidip güven mektuplarımı merasimle Cumhurbaşkanlarına sunmam gerekiyordu.

Birkaç büyükelçi ile aynı uçakta Paraguay’a uçtuk. Hava meydanında gördüğümüz manzarayı ne ben ne eşim ve sanırım ne de diğer meslekdaşlarım hiç unutmayacağız; kadınlı erkekli, çoluk çocuklu yüzlerce insan ellerinde Türk bayrakları ile bizi hatırlayabildikleri kadarı ile Türkçe olarak selamlıyorlar, boynumuza sarılıyorlardı. Bunlar vaktiyle Osmanlıdan koparak buralara gelmiş, yerleşmiş, pek çoğu zengin olmuş, Suriyeli, Lübnanlı ve Süryani cemaatleri mensuplarıydı. Paraguay’ın tek Cadillac otomobiline Türk bayrağı takılmıştı.

Emekli Büyükelçi Oğuz Gökmen