HATIRA - BALKAN HARBİ BOZGUNU

Düşman din ve ırz düşmanıdır da... Erkeği süngüleyecek, kadınını kirletecek... Köy halkı mal mülk ne varsa bırakıp kaçmaya karar veriyor... Dul Ayşe de hazırdır; bir atın üstündedir.

Terkisinde 5 yaşındaki oğlu, belinden sımsıkı sarılmış... Önünde 3 yaşındaki kızı bir kuşakla dizlerinden eğere bağlı... Kucağında 1 yaşına basmayan yavrusu, uykuda..

Tepelerden ara vermeyen, soluk aldırmayan bir yağmur iniyor... Öndeki ümid, ordumuza yetişmek, arkadaki korku, düşman ordularına çiğnenmek... Öne bakıyorlar, çamur, yağmur, karanlık.. Arkaya bakıyorlar, bataklık.

At ikide bir sürçüyor, kapanıyor, soluyor, gene ilerlemeye çabalıyor... Ayşe'nin tek korkusu atından ayrılarak üç canlı yükü ile yayan kalmak...Nihayet bu oluyor... Geride kaldığını anlayıp bir müddet sıkı yürüyünce, bu üç çocuğu birden taşımak imkanı kalmadığını görüyor... İkisini olsun kurtarmak için birisini feda etmek lazım... Hangisini?

Ali'nin mini mini elini bırakmak istemiyor... Boynuna dolanan mecalsiz kolları çözmeye cesaret bulamıyor.

Kucağındakine eğiliyor, ses işitmemek, hareket duymamak ümidiyle dinliyor ve yavrusunun kısık kısık, ılık ılık ağladığını duyuyor, "Eyvah!.." diyor...

Ayşe hâlâ yükünü azaltmaya razı olamıyor... Sol kolunun açılıp yükünü kendiliğinden bıraktığını ancak yarı yolda anlayabiliyor... Emine'yi kucaklıyor.

Ali anasının eline bağlı, sürükleniyor... Neden sonra anlıyor ki, boynundan sarılan zayıf, ufak kollar artık yoktur: Emine de dökülmüştür.
"Çık sırtıma Ali, diyor, iyice sarıl, sıkı sarıl sakın gevşeme!"

Ali'sini kurtarmış olmak sevinciyle felaketlere katlanıp ümid içinde yürüyor.

Kafileye yetişiyor... Ve seher vakti ayyıldızlı bir ıslak bayrak çekili küçük bir kasabaya varıyor.
"Kurtulduk Ali, diyor. Kalk Ali!.."
Ali kalkmıyor, kımıldamıyor. Saatlerden beri bir ceset taşıdığını anlamak istemiyor, Hâlâ;
"Kurtulduk Ali, diyor. Kalk Ali!.."