TA­RİH.....................................................................ES­Kİ İS­TAN­BUL

İtalyan müelliflerinden Edmondo de Amicis “Constantinople” ismiyle Fransızcaya tercüme edilen 1883 Paris baskısı eserin 415’inci sahîfesinde Türk kibarlığından uzun uzun bahsetmekte ve şöyle demektedir:

“...İstanbul’un Türk halkı Avrupa’nın en nâzik ve en kibâr topluluğudur. İstanbul’un en ıssız sokaklarında bile bir yabancı için hakârete uğramak tehlikesi hiç yoktur...

Halk arasında küstahça bir bakış şöyle dursun, fazla mütecessis bir nazara bile hiçbir zaman tesadüf  edilemez. Kahkaha sesleri hiç duyulmayacak kadar nâdirdir. Sokakta kavga eden ayak takımına da rastlanmaz. Kapılardan, pencerelerden, dükkânlardan hiç bir kadın sesi aksetmez. Hiç bir fuhuş tezâhüründen, hiç bir münâsebetsiz hareketten eser görülmez. El, kol hareketleriyle anlatmada genellikle büyük bir çekinme görülür. Halk arasında şarkıdan, kahkahadan, bağırıp çağırmadan eser yoktur. Sokakları tıkayarak herkesi rahatsız eden toplanmalar da görülmez...”

İlhan Apak