GÜNÜN TARİHİ .................. NASREDDİN HOCA’NIN VEFATI

Hoca merhum, ömrünü insanlara va’z ve irşad ederek geçirmiş, nükteli ve latife dolu nasihatleri ile onlara doğru yolu göstermiştir. Evliyâdan olup âlim ve hâkim idi. Çeşitli kerâmetleri, hâlâ dilden dile dolaşarak anlatılmaktadır. Halk arasında ve bazı kitaplarda Hoca merhuma isnâd edilen ahlâka ve edebe aykırı fıkralar, O’nun sözleri değildir.
22 Haziran 1263’de vefât eden merhumun türbesi, Konya-Akşehir’dedir. Kabri müslümanlar tarafından ziyaret edilmekte ve ruhâniyetinden feyz alınarak istifâde edilmektedir.

SOHBET .................. İRÂDE-İ CÜZ’İYYE
Herşeyi yaratan, terbiye eden, yetişdiren, her iyiliği yapdıran, gönderen hep Allahü teâlâdır. Kuvvet, kudret sâhibi yalnız O’dur. O hâtırlatmazsa, kimse, iyilik ve kötülük yapmağı irâde, arzû edemez. Kulun irâdesinden sonra, O da istemedikçe, kuvvet ve fırsat vermedikçe, hiçbir kimse, hiçbir kimseye, zerre kadar, iyilik ve kötülük yapamaz. Kulun istediği herşey, O da irâde ederse, dilerse meydana gelir. Yalnız O’nun dilediği olur. İyilik ve kötülük yapmağı, çeşitli sebeplerle hâtırlatmaktadır. Merhamet ettiği kulları kötülük yapmak irâde edince, O irâde etmez ve yaratmaz. İyilik yapmak irâde ettikleri zaman, O da irâde eder ve yaratır. Böyle kullardan hep iyilik meydana gelir. Gazap ettiği düşmanlarının kötü irâdelerinin yaratılmasını, o da irade eder ve yaratır. Bu kötü kullar, iyilik yapmak irâde etmedikleri için bunlardan hep fenâlık hâsıl olur. Demek oluyor ki, insanlar, bir âlet, bir vâsıtadır. Kâtibin elindeki kalem gibidir. Şu kadar var ki, kendilerine ihsân edilmiş olan (İrâde-i cüz’iyye) lerini kullanarak , iyilik yaratılmasını isteyen, sevâb, kötülük yaratılmasını isteyen, günâh kazanır. Allahü teâlâ, insanların sürekli işlerini onların irâdeleri ile yaratmasını ezelde dilemiştir. İşlerin, insan irâdesi ile yaratılması, ezeldeki ilâhi irâde ile yaratılması demektir.