FEN.................................İSLÂMİYYET VE FEN

Avrupalılar, fen bilgilerinin çoğunu ve hepsinin temelini islâm kitâblarından aldı. Avrupalılar, dünyâ tepsi gibi düz, etrafı duvar çevrili zan ederken, müslümânlar yer küresinin yuvarlak olup döndüğünü buldular. (Şerh-ı mevâkıf) ve (Ma’rifetnâme) kitâbları, bunu uzun yazmaktadır. Mûsul ve Diyâr-i Bekr arasındaki Sincar sahrâsında, meridyen uzunluğunu ölçdüler ve bugünkü gibi buldular. 1185 de vefât eden Nûr-üddîn Batrûcî, Endülüs islâm üniversitesinde astronomi profesörü idi. (El hayât) kitâbında bugünkü astronomiyi yazmaktadır. Galile, Kopernik, Newton, dünyânın döndüğünü müslüman kitaplarından öğrenip söyleyince, bu sözleri suç sayıldı. Galile, papaslar tarafından muhâkeme edilip habs olundu. Tanzimâta kadar medreselerde fen dersleri okutuluyordu. Bilgili ve kültürlü din adamları yetişiyordu. Dünyâya önderlik ediyorlardı. Fen dersleri kaldırılınca, keşfler, buluşlarda durdu. Batı, doğuyu geçmeğe başladı.
¥ Her inişin bir yokuşu vardır.
¥ Her kabahat yüze vurulmaz.
 

ŞİİR   ............................   KİMSE KİMSENİN
Ne dumanı bilir, ne tozu bilir,
Ne ateşi bilir, ne közü bilir,
Herkesin derdini bir Mevlâ bilir,
Hiç kimse kimsenin derdini bilmez.