FEN.....................................KÂİNAT VE İNSAN

Peygamberlerin ve kitâbların gönderilmesine en mühim sebeb ve bildirilmesi en lüzûmlu olan birinci emr; yerlerin, göklerin yaradanın varlığını, Onun bir olduğunu , ilm ve başka üstün sıfatları bulunduğunu, kudret ve büyüklüğünün sonsuz olduğunu kullarına bildirmektir. İnsanların çoğu, gördüklerine, duyduklarına, göründüğü gibi inanıp, içlerini, inceliklerini anlıyamadıklarından, Allahü teâlâ, kitâblarında, varlığına, büykülüğüne alâmet olan, mahlukların en büyükleri ve en açıkda bulunan ve insanların çok şaşdığı  her bakımdan düzgün görünen ayı, güneşi ve yıldızları, her çeşid insanın anlıyabilmesi için, göründükleri gibi ta’rîf buyurmuştur. Bunların hesâblarını, kanunlarını, iç yüzlerini açıklamıyarak, câhil olan çoğunluğu, anlıyamayacağı şeylerle uğraşmağa zorlamamış, bunları her asrdaki zeki, aklı, seçme kimselerin çalışarak anlamalarını teşvik buyurmuştur.

HİKAYE..............................ÇALINAN KOYUN
Mahalle sakinlerinden birisinin koyunu çalınmıştı. Bu işi, yakın komşulardan birisinin yaptığı tahmin ediliyordu.
Aradan günler geçmişti. Adamın bütün sorup soruşturmaları neticesiz kalmış, hırsız koyunu getirmemişti. Adam son çare olarak, Büyük Caminin imamına müracaat etti.
İmam, Cum’a günü hutbe okumak üzere minbere çıktı. Cemaate hırsızlık yapmanın ne kadar çirkin, ve yüz kızartıcı bir hareket olduğunu anlattı, bir ara seslendi:
-Hırsızı görüyorum. Çaldığı koyunun yünleri sarığında olduğu halde camiye gelmiş.
İmamın bu sözü üzerine o anda camide bulunan hırsız, gerçekten sarığında koyun yünü var mı diye elini yavaşça başına götürmüş, cemaati dikkatle takip eden imam da, hırsızın bu hareketini görmüştü.
İmam, namazdan sonra kimsenin görmeyeceği şekilde hırsızın yanına gitti. Hiç itiraz edemeyen hırsız, çaldığı koyunu yediği için bedelini ödedi.